Rosław Szaybo i Stanisław Zagórski to wybitni graficy i twórcy wizualnego języka muzyki XX wieku. Ich prace wykraczają poza czysto estetyczną funkcję — stanowią integralną część płyt wprowadzając słuchacza w ich klimat i podkreślając muzyczną narrację. Dzięki Szaybo heavy metalowe okładki zyskały kultowy status, a dzięki Zagórskiemu płyty jazzowe, soulowe i rockowe otrzymały rys elegancji i ekspresji, charakterystyczny dla Polskiej Szkoły Plakatu.
Obaj artyści pracowali globalnie: ich projekty znalazły się w katalogach największych wytwórni muzycznych (Atlantic, CBS), a dzięki m.in. ich twórczości okładka płyty przestała być tylko „opakowaniem” — stała się dziełem sztuki samym w sobie, wpływając na to, jak odbiorcy postrzegają muzykę.
Rosław Szaybo (1933–2019) urodził się w Poznaniu, a studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowniach Henryka Tomaszewskiego i Wojciecha Fangora. Po ukończeniu studiów projektował plakaty oraz okładki płyt, a w 1966 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii. W latach 1973–1988 pełnił natomiast funkcję dyrektora artystycznego w CBS Records. Zaprojektował setki okładek – zarówno dla artystów muzyki klasycznej, jak i popularnej, w tym dla Judas Priest („British Steel”, „Stained Class”, „Killing Machine”, „Sin After Sin”), The Clash, Elton John, Janis Joplin czy Santana. Jest również autorem logo Judas Priest. Po powrocie do Polski wykładał na warszawskiej ASP i działał jako dyrektor artystyczny wydawnictwa Czytelnik. Otrzymał m.in. złoty medal „Gloria Artis”.
Stanisław Zagórski (ur. 1933) również kształcił się na warszawskiej ASP, w pracowni Henryka Tomaszewskiego. Na początku lat 60. wyemigrował do USA, gdzie związał się z Atlantic Records, a następnie z CBS. Projektował okładki dla największych nazwisk jazzu i muzyki rozrywkowej: Milesa Davisa, Arethy Franklin, Otisa Reddinga, Duke’a Ellingtona, Velvet Underground czy Cream. Do jego najbardziej rozpoznawalnych projektów należy okładka albumu Loaded The Velvet Underground. Przez ponad dwie dekady wykładał na Temple University w Filadelfii, zdobywając nagrody m.in. Art Directors Club of New York i Society of Illustrators.
Szaybo i Zagórski poznali się podczas studiów na warszawskiej ASP. W latach 50. i 60. tworzyli wspólne plakaty oraz zdobywali nagrody w polskich konkursach graficznych. Ich przyjaźń trwała także po emigracji – choć pracowali w różnych krajach, utrzymywali kontakt, a Zagórski odegrał ważną rolę w karierze Szaybo, pomagając mu nawiązać współpracę z CBS. Ich relacja została opisana w filmie dokumentalnym Przyjaciele na 33 i 1/3 obrotów, podkreślającym, jak silne i twórcze było ich wzajemne wsparcie.
Obaj graficy odegrali fundamentalną rolę w kształtowaniu wizualnego języka muzyki drugiej połowy XX wieku. Ich projekty nie były jedynie ilustracjami, lecz pełnoprawnymi dziełami sztuki współtworzącymi tożsamość albumów i artystów. Szaybo wprowadził do światowej ikonografii rocka i heavy metalu odważną symbolikę i fotografię konceptualną, zaś Zagórski nadał jazzowi, soulowi i rockowi charakterystyczny, wyrafinowany styl inspirowany Polską Szkołą Plakatu.
Prace Szaybo i Zagórskiego nadal inspirują projektantów i pozostają ikonami kultury muzycznej.
